Językowe rozgrzewki

     Jesteście ciekawi moich zmagań z językiem? Nawet jeżeli nie, to i tak nie macie wyboru. Dziś będę pisać o niemieckim. Po tygodniu spędzonym w Austrii mogę powiedzieć, że przeszłam już chrzest bojowy i z dnia na dzień czuję się coraz pewniej w trudnej mowie Bernharda i Rilkego.

     Ab ovo. Niemieckiego uczę się od czwartej klasy szkoły podstawowej, ale zawsze pozostawał martwym językiem. Nigdy nie miałam specjalnej okazji, żeby mówić po niemiecku poza laboratoryjnymi warunkami w szkole. Wkuwanie słówek, list odmiany, schematów syntaktycznych... To wszystko szybciej z głowy wychodziło niż do niej wchodziło. 

     Teraz jest zupełnie inaczej. Jakby w mózgu ktoś mi otworzył dodatkową klapkę. Do tej pory czułam niemiecki gdzieś głęboko z tyłu głowy. Teraz czuję go w czole i w języku, tak jakbym dochodziła do niego zupełnie inną drogą. Nie czuję żadnej łączności między tym, co mówię, a tymi słówkami i zasadami, których się uczyłam. Podejrzewam, że bez długoletniego przygotowania czułabym się gorzej, ale minie jeszcze wiele czasu, zanim obie niemieckie drogi połączą się.

     Dużo muszę siedzieć nad oficjalnymi dokumentami. Fantazyjne niemieckie słowa-pociągi kiedyś doprowadzą mnie do załamania nerwowego. Sporadycznie można znaleźć je w słowniku. Trzeba więc takiego tasiemca cierpliwie podzielić na segmenty i sprawdzić każdy z osobna, żeby w końcu domyślić się treści. Bo przecież znaczenie słowa nie równa się prostej sumie słów wchodzących w jego skład. W codziennym życiu jakoś można się domyślać, można się w czymś pomylić, o coś dopytać, ale przy wypełnianiu formularzy trzeba bezbłędnie zidentyfikować konkretne dane, jakich ode mnie wymagają.

    Bardzo intensywnie pomagają mi w nauce różni ludzie. Po pierwsze Helena, o której już pisałam. Helena pochodzi z Grazu, ale mówi zupełnie przyzwoitym Hochdeutschem, czyli literacką wersją niemieckiego. Łatwą jest mi ją zrozumieć i ona w lot chwyta, co próbuję powiedzieć, bo miała już do czynienia z Polakami. Poza tym jest zafascynowana językiem polskim, co znalazło wyraz w aplikacji na wyjazd w ramach Erasmusa do Poznania. Poza tym Helena uczy się jeszcze serbskiego, francuskiego i zupełnie dobrze zna angielski. Półtorej godziny spędziłyśmy na książką do nauki polskiego, czytając wstępne dialogi. Ponieważ Helena dopiero zaczyna naukę polskiego, wszelkie wątpliwości wyjaśniałyśmy po niemiecku. Niezwykłym doświadczeniem było dowiedzieć się, że w polskim mamy schwache, weiche und historische weiche Konsonanten. Jakoś zestawy podanych głosek nie składały mi się w żaden sposób, choć kwestia zmiękczania prześladuje chyba każde dziecko w szkole podstawowej, które uczy się polskiej ortografii. 

     Drugą osobą, z którą rozmawiam po niemiecku jest Tiffany. Tiffany pochodzi z Kolumbii, ale spędza już trzeci rok w Europie. Pracowała jako au-pair w Niemczech, teraz szuka pracy gdzieś w wiedeńskiej restauracji, żeby zarobić, skończyć zaawansowany kurs niemieckiego i dostać się od nowego roku akademickiego na germanistykę. Przed przybyciem do Europy zwiedziła parę krajów Ameryki Południowej, więc sądzę, że jeszcze wiele interesujących rozmów przed nami. Poza tym Tiffany zachęca mnie do mówienia po hiszpańsku, który działa w mojej głowie jeszcze gorzej niż niemiecki, czyli prawie wcale. Ale do wszystkiego dojdziemy powolutku...

Bardzo pomocna okazuje się również Maria. Moja buddy. Dostałam od niej zaproszenie na spotkanie z jej rokiem - studentami arabistyki. Na spotkanie w Cafe Derwisch przyszło sporo osób. W większości Austriaków stąd i owąd. Był też jeden Niemiec i... Afgańczyk. A mówiąc precyzyjnie: Pers. Wyjaśnił kilka rzeczy, które dotyczyły różnic między Pasztunami a Persami i innymi mniejszymi grupami, ale raczej niechętnie mówił o Afganistanie. Od dziesiątego roku życia mieszka w Austrii i twierdzi, że nie chce pamiętać swojego poprzedniego domu. Opowiadał za to dużo o tym, jak to trudno było mu się nauczyć niemieckiego. Słuchając Wiedeńczyków, wcale mu się nie dziwię. Austriacki brzmi zdecydowanie inaczej niż Hochdeutsch. Na 2 mówią coś w rodzaju cwo zamiast cwai, zamiast fertiś mówią fertik, mówią grussgott zamiast gutmorgn i tak dalej. Używają też różnych słów. Gdy rozmawia Niemiec z Austriakiem doskonale słychać różnice. Co ciekawe, po nauce Hochdeutscha, łatwiej zrozumieć mi Niemców i niż Austriaków. Zresztą, sami Austriacy mówią, że większość Niemców nie musi się jakoś szczególnie wysilać, żeby mówić językiem literackim (oczywiście poza Bawarczykami i Szwabami). W samej Austrii poza Wiedniem są trzy różne dialekty i to zróżnicowane do takiego stopnia, że ich użytkownicy nie są w stanie siebie nawzajem zrozumieć.

     Moje pierwsze zderzenie z prawdziwym wiedeńskim dialektem nastąpiło, co zaskakujące, w bibliotece uniwersyteckiej. Panowie, którzy obsługiwali stanowisko zapisów mówili tak dziwnie, że nie zrozumiałam ani słowa. Raczej domyślałam się, co do mnie mówią, niż wiedziałam. Nie potrafiłam nawet oddzielić od siebie poszczególnych słów. Nic. Ściana. Stało to w jawnej sprzeczności ze spokojną, wyraźną niemczyzną wykładowców. 

     W Polsce praktycznie nie mamy dialektów. Dobitnie mi to uświadomiła Helena, gdy opowiadała o tym, jak się uczy polskiego. Czy to słuchała czytanek z płyty, czy prosiła jakiegoś Polaka o przeczytanie tekstu, zawsze wymowa pozostawała ta sama. Natomiast, gdy dziewczyna jedzie do swojej babci, która mieszka w małej wiosce gdzieś pod Grazem, ma prawdziwy problem, żeby ją zrozumieć, chociaż teoretycznie używają tych samych słów. I wcale nie chodzi tu o konflikt pokoleń, tylko o zupełnie odmienną wymowę. 

     Jeszcze wiele godzin niemieckiego przede mną...

Univie

     Universität Wien. Moja nowa Alma Mater (Rudolphina Vindoboniensis). Nieustające źródło podniet umysłowych tudzież intelektualnego hedonizmu. 

     Dnia szóstego marca oficjalnie wzięłam udział w swoich pierwszych zajęciach. Plan tygodnia opiszę jednak w innym czasie. Prowadzący zaczynają w różnych terminach (niektóre dopiero pod koniec marca), z niektórych zajęć już zdążyłam zrezygnować, a na niektóre jeszcze nie zdążyłam się zapisać. Wszystko się może zdarzyć, więc tę notkę poświęcę jeszcze materii, czyli głównemu budynkowi uniwersytetu.

     W 1884 roku niezmordowany cesarz Franciszek Józef I otworzył nowy budynek Uniwersytetu (Hauptgebäude der Universität Wien, w skrócie Hauptuni). Autorem projektu był Heinrich von Ferstel. Architekt ów zaprojektował sporo ważnych wiedeńskich budowli, na przykład neogotycki Kościół Wotywny, który stoi tuż obok uniwersytetu. Hauptuni i Votivkirche stanowią interesujące zestawienie tym bardziej, że budynek uczelni wzorowano dla odmiany na włoskim renesansie. Jeżeli dodamy do tego sąsiedni Schottentor, czyli podziemno-naziemną pętlę tramwajową, otrzymamy naprawdę fascynujący krajobraz. Niezwykle różnorodny, a jednocześnie harmonijny. Von Ferstel zostawił swój ślad i u nas. Kierował przebudową kościoła w Bielsku-Białej. Kto nie wierzy, niech sprawdzi.

     Wracając do Hauptuni... Stoi przy reprezentacyjnej Ringstraße i nawet w zestawieniu z pałacem cesarskim nie traci nic z monumentalności i przepychu. Główne wejście (Aula) przyprawia biednego imigranta o niemy podziw. Kolumny, marmury, sklepienia zdobione stiukiem, lista rektorów od założenia uniwersytetu wypisana złotymi zgłoskami  w różowym kamieniu i kącik wiedeńskich noblistów. Na lewo i prawo rozchodzą się potężne klatki schodowe, a na wprost można wyjść na dziedziniec centralny (Arkadenhof). Pośrodku króluje kobieta - Muza. Uosobienie Wiedzy. Natomiast dookoła pod arkadami stoją sto pięćdziesiąt cztery popiersia zasłużonych absolwentów uniwersytetu płci męskiej. I jedna jedyna tablica pamiątkowa ku czci kobiety: Marii Ebner-Eschenbach (taka austriacka Konopnicka lub Orzeszkowa). Na dziedzińcu można bardzo przyjemnie posiedzieć lub położyć się na trawie. Można też szybko przejść z dziedzińca do innej części budynku, co od wewnątrz wcale nie jest proste i oczywiste. 

     Namiary na sale zajęciowe podaje się wedle schematu: piętro, pobliska klatka schodowa, nazwa sali. Numeracja sal istnieje tu w postaci szczątkowej. Pozostałe wyznaczniki też nieszczególnie poddają się logice. Równo z poziomem ulicy mamy Tiefparterre, do którego prowadzą cztery wejścia. Potem jest Hochparterre, do którego prowadzi wejście główne i na tym poziomie jest Arkadenhof. Później dopiero mamy Obergeschoß, czyli 1. und 2. Stock, czyli pierwsze i drugie piętro. Nie wydaje się, żeby klatki schodowe numerowano po kolei. Idąc od głównego wejścia w prawo, mijamy najpierw klatkę 2, potem 6, 8 i 10, idąc w lewo mamy klatkę 1, 5, 7, 7a, 11... Prawdopodobnie kryje to pewien zamysł, lecz zbyt krótko jeszcze błądziłam po tych korytarzach, aby go pojąć.

     Bynajmniej, nie nudzę się podczas poszukiwania sal. W budynku czuję się jak w pałacu. Roi się tu od nieoczekiwanych przejść, wielkich i małych sal,  zaułków, pysznych zdobień i potężnych drzwi, na które muszę się rzucić całym ciężarem, żeby ruszyły z miejsca. Brakuje tylko dam i kawalerów w strojach z epoki (nie ważne jakiej). Podczas dni otwartych wpuszczono nas studentów do sali reprezentacyjnej (der Große Festsaal). Niestety zbyt duża ilość bodźców w postaci tłumu ulotkarzy, hostess i innych zagubionych studentów na raz spowodowała, że z tej wizyty zapamiętałam tylko dominujące złoto i czerwień. A ponoć gdzieś tam wiszą prace Matscha i Klimta. Może innym razem uda mi się przyjrzeć?

     W głównym budynku znajduje się Rektorat, Senat, Rada Uniwersytetu, główna biblioteka i sale różnych wydziałów, głównie historia, prawo, teologia katolicka i ewangelicka, socjologia, germanistyka i oczywiście moje ukochane nauki o starożytności (Altertumswissenschaft). Poza tym budynki uniwersytetu są rozsiane po całym Wiedniu.

     Warto napisać jeszcze o bibliotece. Jest cudowna! Jest piękna! Mają tam  książki! Mnóstwo książek, które tylko czekają, żeby je przeczytać. Czyż to nie wspaniałe? A wracając na ziemię, główna czytelnia to wielka sala z pulpitami pośrodku i półkami na piętrach dookoła. Książki z czytelni są ogólnie dostępne, pozostałe można z magazynu zamówić tylko na kartę studencką. Wszystko jest blisko, nie trzeba daleko biegać. Szatnia z szafkami na kluczyk w podziemiach, na parterze rejestracja i stanowiska komputerowe, na pięterku czytelnia z widokiem na dziedziniec. Oprócz głównej biblioteki w Hauptuni ukryto biblioteki instytutowe. Udało mi się odwiedzić bibliotekę Filologii Klasycznej i wydaje mi się jeszcze wspanialsza od głównej. Przede wszystkim nie ma w niej tylu ludzi, a wszystkie książki są w zasięgu ręki. Księgozbiór naprawdę przepotężny i zajmuje dwie solidne sale o wysokości na oko ponad czterech metrów. Posiadają prawie wszystkie książki, jakie filologowi klasycznemu do szczęścia są potrzebne. Podejrzewam, że w ilości czasu, który w niej spędzę, czytelnia przebije nawet Kunsthistorisches Museum.

     Na koniec jeszcze ciekawostka. Strona internetowa Univie uparcie i oficjalnie twierdzi, że to drugi uniwersytet w Europie Środkowej po Pradze. Coś dzwoni... Taaaak... To lekcje historii w szkole podstawowej i powtarzane w kółko twierdzenie, że to Akademia Krakowska była drugim uniwersytetem w naszej okolicy po Pradze (1348).  Nie wytrzymałam. Sprawdziłam. Kraków 1364, Wiedeń 1365, potem jeszcze Pecz 1367 i Heidelberg 1386. Oj, nieładnie. Czyżby Austriacy nie uznawali przynależności Krakowa do Europy Środkowej? Już nawet niemiecka Wikipedia zawiera bardziej precyzyjne zdanie, że jest to drugi uniwersytet, ale na terenie Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego. Napisałam więc do redakcji strony ze sprostowaniem i czekam na odpowiedź.

Formalności

    Papiery, papiery, papiery... Człowiek już chyba nigdy się od nich nie uwolni. Załatwianie formalności w Wiedniu wygląda zupełnie znajomo. Zmienił się tylko język dokumentów. 

     Po pierwsze Meldezettel. Już na wejściu pan portier dał mi kartkę A4 do wypełnienia. Trzeba tam wpisać swoje dane, przynależność religijną, numer paszportu lub dowodu osobistego, aktualne miejsce pobytu (z dokładnością do numeru pokoju) i inne takie. Dokument ów trzeba w ciągu trzech dni roboczych dostarczyć do Meldeamt w swoim Bezirku (czyli do dzielnicowego działu meldunkowego). Urząd dzielnicy Währing, w której mieszkam, znajduje się całkiem blisko w przestronnej, ładnej kamienicy. W środku łatwo się zgubić, ale na szczęście dział meldunkowy urzęduje na parterze. Numerek wypluty przez automat okazał się zupełnie zbędny, bo nikt oprócz mnie nie czekał. W zamian za dostarczenie Meldezettel, otrzymałam potwierdzenie pobytu (Bestätigung der Meldung) i informację, że jeżeli planuję pobyt dłuższy niż trzy miesiące, to w ciągu czterech miesięcy muszę się zgłosić do Departamentu "Imigracja" po potwierdzenie rejestracji w systemie meldunkowym (Anmeldebescheinigung). Tu sprawa się komplikuje. Do wydania stosownego zaświadczenia potrzeba dowodu tożsamości, zaświadczenia o zameldowaniu, europejskiej karty zdrowia, potwierdzenia źródeł dochodu w wysokości co najmniej 450 euro, jeśli jestem studentem poniżej 24 lat i 815 jeżeli powyżej, zaświadczenia z uczelni o byciu studentem i dwudziestu dziewięciu euro... Cóż...

     Po drugie Studierendenausweis, czyli po polsku legitymacja studencka. Kawałek kartonika, do którego przykleja się zdjęcie. Nic szczególnego. Poza tym, że najpierw należy uiścić opłatę rejestracyjną w wysokości 17 euro. Poszłam więc grzecznie na pocztę i wpłaciłam żądaną kwotę. W najlepszym razie w czwartek pojawi się w systemie i będę mogła odebrać swoją legitymację.

     Po trzecie Semesterkarte. Jednorazowe bilety na komunikację wiedeńską nie są szczególnie tanie. Mnóstwo ludzi kupuje więc bilet roczny za 448 euro. Jednak dla mnie, biednego erasmusowego studencika, wystarczy w zupełności bilet semestralny, który przysługuje osobom poniżej 24 roku życia uczącym się na niektórych uczelniach wiedeńskich. W regulaminie znowuż wymienili długą listę rzeczy potrzebnych do wydania Semesterkarte. A są to: zaświadczenie o przyjęciu na uczelnię, dokument tożsamości, potwierdzenie zameldowania, zdjęcie i potwierdzenie wpłaty za legitymację studencką (jeżeli jeszcze jej nie masz). No i oczywiście wypełniony odpowiedni formularz. Kartę wydają w jednym miejscu w Wiedniu - na stacji metra Erdberg, która jest gdzieś, lecz nie wiadomo gdzie. Po dotarciu tam i odczekaniu w kolejce, położyłam przed Panią-W-Okienku stos papierów. Pani-W-Okienku przejrzała uważnie stertę, wygrzebała z niej zaświadczenie o przyjęciu na studia, wklepała dane do komputera i już miałam w rękach swój bilet semestralny.

     Od 10 do 15 udało mi się zrobić tyle rzeczy, że aż nie chce mi się w to wierzyć. Poza trzema najważniejszymi, ruszyłam parę innych spraw, o których później. Mam też nauczkę na przyszłość. Najpierw idzie się do biura ds. Erasmusa, a potem załatwia formalności. Cały dzień siedzą tam studenci, którzy na tacy podają plan działań, jakie musisz podjąć, żeby w pełni zalegalizować i uprzyjemnić sobie pobyt w ich mieście. Konsultacja z nimi pozwala trafić dokładnie tam, gdzie trzeba i z czym trzeba, rozwiewa także wszelkie wątpliwości i wygania głupie myśli z głowy sprowokowane rozbudowaną biurokracją.

Trochę rozrywki

     Siedzę sobie wieczorem w kuchni, w ciszy i spokoju spożywam kolację, a tu nagle wpada dziewczę. Wzrok ma lekko przerażony, fryzurę lekko zmierzwioną i mówi coś do mnie po angielsku. Po chwili zrozumiałam, że problem tkwi w komputrze, a ściślej w internecie czy też jego braku. Wiedziona porywem serca i uczuciem sympatii do dziewczęcia zaproponowałam jej, żeby skorzystała z komputera i internetu w moim pokoju. Tak poznałam Olivię.

     Pozwolę sobie od razu na dygresję. Spotkanie z Olivią, oprócz wyjścia na imprezę (o której poniżej) przyniosło kilka istotnych obserwacji na temat funkcjonowania mojego akademika. Bo widzicie, Olivia nie mieszka w moim akademiku. Akurat była ze swoim bratem w odwiedzinach u koleżanki. Przypomnę, że mieszkam w katolickim żeńskim akademiku, w którego regulaminie znajduje się potężny paragraf na temat przyjmowania gości. A właściwie ich nieprzyjmowania. Teoretycznie goście mogą przychodzić wyłącznie w ciągu dnia i nie mają prawa do korzystania z żadnych udogodnień typu prysznic, pralka czy też pokój muzyczny. W praktyce nikt tego nie pilnuje. Jedyną osobą, która reprezentuje właścicieli akademika, jest pan portier. Szanowny pan portier spędza w budynku dokładnie tyle godzin, ile musi i ani minuty więcej. W piątek wychodzi o dwunastej w południe i wraca dopiero w poniedziałek późnym rankiem. W efekcie Olivia już kilkukrotnie nocowała u swojej koleżanki w akademiku, a o bracie Olivii nawet nie wspomnę. Pomimo braku jakiejkolwiek formy kontroli, nie zauważyłam jednak, żeby mieszkanki dawały upust swoim najniższym instynktom. Ba, po czterech dniach tu spędzonych, odnoszę wrażenie, że atmosfera jest jak pokoiki, w których mieszkamy. Skromna i stateczna.

     A wracając do wątku wyjściowego... Jeszcze po drodze z kuchni okazało się, że Olivia jest z Polski i mówi po polsku, co tym szybciej pozwoliło przełamać lody. Przypadkiem tego samego wieczoru odbywała się powitalna impreza dla Erasmusów, na którą właśnie się wybierała, więc postanowiłam jej potowarzyszyć. Zazwyczaj nie przepadam za zbiorówkami w klubach, jednak ciekawość przeważyła. W szczególności, że impreza miała się odbyć w Pałacu Eschenbach. Budynek został otwarty w 1872 roku przez cesarza Franciszka Józefa I i przez szereg lat był miejscem eleganckich spotkań, balów, wystaw, konferencji, sympozjów, prezentacji wynalazków itp. Podobne funkcje spełnia też w dzisiejszych czasach, chociaż sam charakter "spotkań towarzystkich" siłą rzeczy uległ zmianie. Doskonała lokalizacja (tuż przy Ringu, w pobliżu pałacu cesarskiego), pyszny wystrój i snobistyczna nazwa czynią z Pałacu Eschenbach chyba najbardziej lanserskie miejsce w mieście. 

     Sama impreza nie różniła się niczym szczególnym od stu tysięcy innych wielkich imprez studenckich. Potężny tłum szturmował bar i parkiet. Muzyka dudniła, jak zwykle przy takich okazjach. Wokół niesamowita mieszanka twarzy i języków. Przeważają Europejczycy, ale nie brak i bardziej egzotycznych klimatów. Napitki, rzecz jasna, nie warte swojej wysokiej ceny. Kilometrowa kolejka do damskiej toalety. Ludzie zazwyczaj stali i podrygiwali w miejscu, ewentualnie kręcili się w różnych kierunkach, szukając swoich znajomych. Z Olivią próbowałyśmy zrobić sobie trochę więcej miejsca na parkiecie, żeby móc zwyczajnie potańczyć w parze, co spotkało się z oburzeniem damskiej części towarzystwa i aplauzem z męskiej strony. Niestety, albo może i na szczęście, nie dosłyszałyśmy, o co im konkretnie chodziło, bo muzyka była zbyt głośna. Gdy stężenie człowieka na metr kwadratowy przekroczył dopuszczalną granicę, bez żalu opuściłam wielkie party.

     Nie znam jeszcze komunikacji wiedeńskiej na tyle, żeby znaleźć nocny autobus. Do akademika wróciłam więc piechotą. Noc była bardzo ciepła, jak na początek marca. Po czterdziestopięciominutowym spacerze dotarłam na miejsce, aby w ciszy i spokoju położyć się spać.

Trochę kultury

     Dziś miałam zamiar zapłacić za pokój, odnieść Meldezettel do właściwego urzędu, znaleźć koordynatora Erasmusa, porozmawiać z nim o problemach z zapisem na zajęcia oraz wyrobić sobie legitymację Erasmus Student Network. Oczywiście nic mi się nie udało zrobić. Pan portier powiedział, że nie ma papieru w drukarce i żebym przyszła do niego w poniedziałek, wszelkie biura mają w zwyczaju być czynne w piątek tylko przez krótką chwilę (jak dla mnie zbyt krótką), a dyżury osób związanych z Erasmusem wypadają jakoś tak dziwnie wyłącznie w poniedziałki lub czwartki. Cóż, co masz zrobić dziś, zrób w przyszłym tygodniu... Korzystając z okazji, rozpoczęłam kulturalne zwiedzanie stolicy Austrii.

     Moim pierwszym celem jest oczywiście Kunsthistorisches Museum (KHM). Jest to jedno z najstarszych muzeów na świecie i od początku mieści się w budynku specjalnie do tego celu zaprojektowanym i zbudowanym. Gromadzi unikalne zbiory cesarskiej rodziny Habsburgów, obrazując potęgę i bogactwo ich państwa.

     Budynek KHM powstał w drugiej połowie XIX wieku i sam w sobie zasługuje na miano perły. Chyba żadne inne muzeum nie może się poszczycić równym przepychem: rozmach architektoniczny, bogate neobarokowe zdobienia, rzeźby klasycystyczne w korytarzach i freski autorstwa Klimta na sufitach. Każdą salę wykończono stosownie do zawartości, którą prezentuje. Największe wrażenie robi chyba część egipska. Na ścianach widnieją sceny znane z grobowców faraonów. Integralnym elementem konstrukcji są gigantyczne kolumny w stylu egipskim przywiezione prosto z kraju nad Nilem w darze cesarzowi. Zbiory muzeum obejmują sztukę starożytną (głównie Egipt i Rzym), malarstwo europejskie, zazwyczaj renesansowe i barokowe, oraz monety. Poza tym administracyjnie KHM podlega parę innych instytucji, ale o tym innym razem. KHM wręcz olśniewa blaskiem nazwisk. Całe pierwsze piętro zajmują obrazy. Po jednej stronie Hiszpanie, Francuzi i Włosi, po drugiej Niemcy, Flamandowie i Holendrzy. Tyle słynnych osobistości, że nie ma sensu ich nawet wymieniać. Od nadmiaru dobroci aż kręci się w głowie.

     Nie sposób obejść całego muzeum bez uczucia przesytu. Trzeba więc podejść do niego sposobem. A sposób ten nazywa się Jahreskarte - roczny, imienny bilet wstępu do wszystkich oddziałów KHM, który kosztuje tylko 29 euro. Uprawnia do nieograniczonej liczby wejść na nieograniczoną ilość czasu. Dzięki temu, mogę swobodnie oglądać wystawy, kiedy tylko zechcę i będę miała wolną chwilę. Mam zamiar przygotować zawczasu każdą wyprawę i poświęcić się zawsze tylko pewnej części całego bogactwa muzeum. Drobnymi porcjami być może zdołam przeżyć ów zbiór tak, jak na to zasługuje.

     Dziś przywitałam się z jednym mistrzem. Dziwnym trafem jego obrazy były jedynymi, które zapamiętałam z ostatniej wizyty w Wiedniu, postanowiłam więc sprawdzić, dlaczego tak mocno utkwiły mi w pamięci. Był nim Velazquez, nadworny malarz władcy hiszpańskiego Filipa IV. Znany głównie z obrazu Las Meninas. W Wiedniu wisi kilka jego portretów, które przywędrowały tu w charakterze załącznika do umowy matrymonialnej. Między innymi poważna infanta Maria Teresa z dwoma (!) zegarkami oraz jej młodsza siostra infanta Margarita w trzech wersjach (trzech, pięciu i ośmiu lat). Portrety w jakiś magiczny sposób przyciągają uwagę widza. Może to kwestia plastyczności stylu? Może to zacięcie Velazqueza do podkreślania indywidualnych cech swoich modeli? Może to melancholijne spojrzenie trzyletniej Margarity, która od niemowlęcia była zaręczona ze swoim wujem i jednocześnie stryjecznym bratem Leopoldem I? Pucułowate dziecięce policzki i miękkie blond włoski nie pasują do sztywnego, bogatego stroju dziewczynki. Malarz oddał całą postać w ciepłej tonacji i rozmytych konturach, jakby starał się zatuszować dysonans. Siedziałam i patrzyłam zauroczona. Velazquez ponad trzysta pięćdziesiąt lat po swojej śmierci nadal zastanawia.

Pierwszy dzień w Wiedniu

     Po całonocnej podróży dotarłam na Westbahnhof o szóstej dwadzieścia. Wbrew obawom rodziny, nie czyhała na mnie horda barbarzyńców gotowa ograbić mnie ze wszystkiego. Bagaże prawdopodobnie ważyły tyle samo, co ja, ale poddały się mojej sugestii, żeby nie stać w miejscu. Bez problemów znalazłam taksówkę i dotarłam pod właściwy adres.

      Zaczęło się. Miasto przyjęło mnie łagodnie, jak życzliwy nauczyciel. Dostałam pokój w akademiku przy Michaelerstraße 11 w osiemnastej dzielnicy. Korytarze nie wyglądają zachęcająco - szare, odrapane ściany, rachityczne kwiatki, przedpotopowe ogłoszenia w okienku portierni. Za to wszystko pozostałe czyste, miłe i zadbane. Kuchnie i łazienki sprzątane codziennie tak, że nie ma ani śladu grzyba czy robactwa. Pokoiki niewielkie i ascetyczne. Mieszczą w sobie dokładnie tyle, ile potrzeba do skromnego studenckiego życia. Od lewej szafa, łóżko, biurko, nad nim półka, naprzeciw wejścia okno, idąc z powrotem w prawo jeszcze komoda i umywalka z lustrem we wnęce. Białe ściany, ciemnozielony dywan, zielone drzwi. Z okna widać drzewa, jeszcze nagie, i piękne niebo. 

     

     W powietrzu czuć wyraźnie wiosnę. Ludzie chodzą w dobrych nastrojach. Czekając na portiera, zdążyłam poznać dziewczę o imieniu Helena. Helena jest wysoka, energiczna i całkiem ładna. Mieszkała wcześniej z dwiema Polkami i nauczyła się trochę polskiego. Żywi wielką sympatię do naszego kraju. Żywo poruszała się dzisiejszego ranka po kuchni, szykując mi herbatę. Zaproponowała tandem. Układ ten polega na uczeniu siebie nawzajem swoich ojczystych języków. Wspaniały pomysł! Gdybym tylko nie była po ciężkiej nocy w pociągu, z pewnością latałabym pod sufitem z radości.

     Człowiek przyjeżdża szkolić tu swój niemiecki, a Buddy Group z miejsca przerzuciła się na współczesny język międzynarodowy, czyli angielski. Już o dziesiątej byliśmy umówieni na śniadanie do Tunnel Vienna. Miejsce kultowe ze względu na wspaniałe, urozmaicone, obfite śniadania w rozsądnej cenie. Wystrój i klimat lekko artystowski. Ponoć wieczorami grają tu muzykę na żywo. Mimo wczesnej pory sporo ludzi zarówno na parterze, jak i na galeryjkach. Moi buddies zamawiają śniadania: panie wszelkiego rodzaju zestawy z pomidorem w roli głównej, panowie bez wyjątku omlet na szynce. Buddy Group jest programem, który pozwala studentom z wymian szybciej odnaleźć się w mieście. Oprócz mnie byli jeszcze Dunka Sanne, dwaj Amerykanie Austin (pochodzenia niemieckiego) i Devan (pochodzenia włosko-syryjskiego). Poza tym nasze gospodynie, czyli Maria i Veronika. Milutkie istoty, które mają szczerą chęć ułatwić nam życie. Oświeciły nas w kwestiach dotyczących wiedeńskiego odpowiednika USOSa, biblioteki, biletów semestralnych na komunikację miejską i noblistów-absolwentów ich uczelni. Same korzyści poza tym, że zamiast po niemiecku wszyscy mówią po angielsku. Na koniec jeszcze niespodzianka - cała obsługa lokalu składa się z Polaków.

     Miasto żyje sobie powolnym, lecz pracowitym życiem. Widać wszędzie dbałość o porządek, a jednocześnie swoisty luz. Atmosfera zachęca do zanurzenia się w sprawach pożytecznych. Wysokie, strojne kamienice przypominają cesarskie czasy, a liczne wystawy wyspecjalizowanych, czarujących sklepów świadczą o współczesnym dobrobycie mieszkańców. Oczywiście czas pokaże, ile z tego pierwszego wrażenia pozostanie. 

     Tymczasem Sabinchen musi odpocząć, wyspać się, żeby od jutra z entuzjazmem zabrać się do poznawania miasta i urządzania pobytu na uczelni.